| تبليغات | X |
|
قابل توجه تات زبانان تاتها كجايند ؟ زبانهای تاتیتبار (Tatic) از دسته زبانهای ایرانی شاخه شمالغربی و بازمانده یکی از گویش های مادی هستند. گویشهای این زبان روزگاری از شمال ارس تا سمنان گسترده بود ولی امروزه با ترکزبان و فارسزبان شدن بخشی از شمالغربی ایران تنها جزیرههایی از گویش های تاتی در منطقه به جا مانده است. بزرگترین این جزیرهها در منطقه تاکستان استان قزوین دیده میشوند. تاتی تاکستان یکی از کهنترین زبانهای ایرانی است که از دیدگاه زبان شناسی، ارزش ویژهای دارد. بیشترین آمار جمعیتی تاتهای ایران متعلق به دو شهرستان کهن تاکستان و بوئینزهرا میباشد. تاکنون هیچ آمار رسمی در مورد تاتهای این دو منطقه ارائه نشده است. تاتهای این منطقه که به تاتهای جنوب شهرت یافته اند، در شهرها و روستاهای زیر زندگی میکنند:
به طور کلی زنجیره مناطق تاتنشین از شهر تاکستان شروع شده و به سمت جنوب و جنوب شرقی ادامه مییابد و در نهایت در شهرستان بوئین زهرا به روستای تاریخی سگزآباد پایان مییابد.
در این میان از مهمترین و دستنخوردهترین گویش تاتی یعنی گویش اشتهاردی که در استان تهران قرار دارد نام برده نشد حال آنکه طبق کتاب تات نشین های بلوک زهرا نوشته جلال آل احمد این گویش شاید خالص ترین گویش زبان تاتی باشد چون منطقه اشتهارد که در سر راه کرج به بویین زهرا در 80 کیلومتری کرج و 25 کیلومتری بویین زهرا قرار دارد به علت خشکی و کمی آب از دستبرد کوچ نشین های ترک در امان بوده و مردم آن همچنان زبان قدیم خود را حفظ کرده اند. گویش اشتهاردی حتی بهعنوان یکی از گویش های زبان تاتی در نشانی www.ethnologue.com معرفی شده است. اگر جستاری صحیح انجام دهیم می بینیم که منطقه تات نشین ها به شکل ماه بوده و از اشتهارد شروع شده و به شمال ایران ختم شده ودر آنجا مردم چون از آن سر در نمی اوردند آن را پشت کوهی دانسته. البته به علت اینکه مردم با این زبان آشنا نبوده و شاید آن را تمسخر نیز کرده به همین دلیل که این زبان در حال نابودی می باشد زبانی که آن را به مادهای ایران نسبت داده ولی به قدری کلمات خارجی در آن وارده شده که حالا کم کم دارد به گویش و لهجه تبدیل می شود. لازم به توضیح است که هر یک از شهرهای تات نشین گویش مخصوص خود را دارند. مقاله بالا از ویکی پدیا است . همچنین سایت اختصاصی شهر کلور و منطقه شاهرود در مقاله ای پراکندگی جغرافیایی تاتها را در ایران و جهان اینچنین معرفی می کند : گويشهاي تاتي را ميتوان به دو دسته تقسيم كرد :
الف : تاتي شمالي ب : تاتي جنوبي
الف : تاتي شمالي كه كليميان داغستان ( دربند ) و منتهي اليه شمال شرقي جمهوري آذر بايجان ( باكو ، وارتاشن ) بدان سخن ميگويند .
ب : تاتي جنوبي كه مسلمانان و تعدادي از مسيحيان شمال شرقي جمهوري آذربايجان ( ديو يچي ، لماخيج و شبه جزيره آپشرون در شرق باكو ) بدان سخن مي گويند. تاتي جنوبي همان است كه در نواحي مختلف ايران رواج دارد .
در يك تقسيمبندي ديگر تاتي را در كنار زبان آذري قرار دادهاند و از هر دو به عنوان تاتي يا گاهي آذري ياد ميكنند . منظور از زبان آذري زباني بوده است كه زماني قبل از تركي در آذربايجان رواج داشته است و اين زبان به طور تقريبي قبل از قرن دهم هجري بوده است و امروزه در جاهايي آذري را با زبان تركي که يك زبان مستقل دیگری است خلط ميكنند. زباني كه زماني در آذربايجان رواج داشته كم كم در طول زمان جاي خود را به تركي داده است اما نشانههايي از آن زبان هنوز در زبان فعلي آذربايجان يعني تركي باقي مانده است . زبانشناسان از زبان قديم آذربايجان به آذري ، تاتي ، رازي و راجي ياد كرده اند. آن زبان از شاخه ايراني شمال غربي مانند تاتي و تالشي بوده است و از آن زبان امروز چيزهايي باقي مانده است كه به نام تاتي ادامه حيات مي دهند .
در حال حاضر تاتي در مناطق زير رايج است :
همچنین آقای علی موسوی در وبلاگش اینگونه معرفی می کند : انواع گویش های تاتی با نواحی سکونت وآداب ورسوم آنها با وجود تضعيف روز افزون زبان ايرانی آذربايجان از زمان غلبه مغول گويش های اين زبان به کلی از ميان نرفته بلکه هنوز در نقاط مختلف آذربايجان و ديگر نواحی ايران بزرگ بطــور پراکنـده و غالبآ به نام تاتــی به آنها سخن می گوينــد اين گويش ها از شمــال به جنوب به اجمال عبارتند از : 1- گويش هــای تاتی طـارم عليـا استــان زنجان شامل روستاهای : نوکيان ،سياهورود، بنــدرگاه، کلاسر، هزار رود، جمال آباد، باکلور، چرزه، جيش آباد و قــوچان می باشد. 2- عمده روستاهای بخش شاهرود خلخال شامل: اسکستان، اسبو، درو، کلور، شال، ديز، کرين، لرد ، کهل، طهارم، گلوزان، گيلوان ، گرد آو ، گندم آباد و همچنين کرنق در دهستـــان خوروش رستـم و کجل در بخـش کاغذ کنان همان شهرستان .
3- گويش کرينگان ، ازدهات ديزقار خاوری در بخش ورزقان شهرستان اهر. 4- گويش کلاسور لاوينه رود، ازدهات بخش گليبر شهرستان اهر. 5- گويش گلين قيه ازدهات دهستان هرزند در بخش زنور شهرستان مرند. 6- گويش عنبران در بخش نمين شهرستان اردبيل . 7- گويش های تاتی اطراف کوه رامند در جنوب و جنوب غربی قزوين و طالقان و اشتهارد. 8- گويش های تاکستان، چال، اسفرورين، خيارج ،خوزنين، دانسفــان، ابراهيم آباد و سگز آباد که به تاتی خلخال نزديک اند. 9- گويش های تالش ، از الله بخش محله شاندرمين در جنوب تالش شوروی و در شمال ايران که اصولاً به زبانهای تاتی آذربايجان وابسته اند.
شما هم به عنوان يك ايراني اگر از مناطقي كه به زبان تاتي صحبت مي كنند مطلعيد لطفا" در همين وبلاگ معرفي كنيد .
|
درباره وبلاگ  نویسنده وبلاگ:
راشد جعفرپور کلوری زاده شهرستان سردسیرخلخال از توابع اردبیلم . ما را با نام و شهرت و رفتارهای آیت ا... خلخالی می شناسند . تند و جدی.راستی که اگر او نبود کشور از حضور بسیاری از معاندین نظام پاک نمی شد . ما بدلیل نزدیکی مان به شهرهای شمالی خوی و خصلت نرم و لطیف مردم مهربان تالش را بیشتر بهره برده ایم . آنچه از زادگاهم می دانم این است که سرزمینی سرسبز و جالب با آب و هوایی دلپذیر و مردمانی سختکوش و مهربان دارد. زبانشان باستانی و یادگار اقوام دیرین ایرانی به نام تاتی است که بسیار ساده و قرابت زیادی با تالشی دارد . انتظار آن دارم دوستان عزیز و خوانندگان وبلاگ درخصوص مطالب ارسالی ام نظراتشان را برایم مرقوم نمایند.
|
